XPost: nl.eeuwig.september, nl.wetenschap, nl.politiek   
   From: ongekruisssigde@ongekruisssigde.invalid   
      
   On 2025-03-15, Kees van den Doel  wrote:   
   > In article , reijerse81@newsxs.nl   
   says...   
   >   
   >> > De USA overheid begint zenuwachtig te worden over de filmpjes van   
   >> > Robbert van den Broeke!   
   >   
   > Ze willen van Nederland de 52nd state naken.   
   >   
   >> 	Deze mensen weten het ook:   
   >   
   >> Redacted   
   >   
   > Ja, die zijn al wetend.   
   >   
   >> (Bij Redacted hebben ze het soms over mij!)   
   >   
   >> Douglas Abbott Macgregor (born January 4, 1947) is a retired colonel in   
   >> the United States Army, former government official, author, consultant,   
   >> and political commentator.   
   >   
   > Ik d8 dat Bert een retired glazenwsser was, maar deze knaap heeft blijkbaar   
   meer in zijn mars.   
   >   
   > Waar slaat die "mars" eigenlijk op?   
      
   # **De Betekenis van 'Mars' in het Nederlandse Gezegde "Hij Heeft Veel in Zijn   
   Mars"**   
      
   Het Nederlandse gezegde "hij heeft veel in zijn mars" is een gangbare   
   uitdrukking die aangeeft dat iemand tot veel in staat is, over veel kennis en   
   kunde beschikt, of een groot potentieel heeft 1. Dit rapport beoogt de   
   betekenis en herkomst van het woord    
   'mars' binnen deze idiomatische context te ontrafelen. De analyse zal aantonen   
   dat de 'mars' in dit gezegde rechtstreeks verwijst naar een specifiek type   
   draagmand dat van oudsher werd gebruikt door een bepaalde beroepsgroep,   
   namelijk de marskramer.   
      
   De term 'mars' in de uitdrukking "hij heeft veel in zijn mars" verwijst naar   
   de mand die traditioneel door een rondreizende koopman, beter bekend als een   
   marskramer, werd gedragen 2. De etymologische oorsprong van dit woord ligt in   
   het Middelnederlandse '   
   merse', wat 'koopwaar' of 'handelswaar' betekende 2. Het woord 'marskramer'   
   zelf is eveneens afgeleid van het Middelnederlandse 'merse' (koopwaar) en   
   'kraemer' (koopman) 7. Volgens de lexicograaf F.A. Stoett verstaat men onder   
   een 'mars' in feite een    
   korf waarin een koopman, de marskramer, zijn goederen vervoert 6. Deze 'mars'   
   was doorgaans een rugkorf, een mand die op de rug werd gedragen, waarin de   
   marskramer een divers assortiment aan kleine artikelen meenam 3.   
      
   De marskramer was in de Nederlandse geschiedenis een bekende figuur, met name   
   tussen de zeventiende en negentiende eeuw 5. Deze reizende kooplieden trokken   
   door het land, zowel over het platteland als door steden, om hun waren te   
   verkopen op markten,    
   kermissen en langs de deuren 3. De 'mars' was in feite de mobiele winkel van   
   de marskramer, gevuld met een breed scala aan producten, variërend van kleine   
   huishoudelijke artikelen tot nieuwe snufjes 3. Zij fungeerden als een   
   belangrijke schakel tussen    
   de stedelijke centra, waar zij hun goederen inkochten, en de meer afgelegen   
   plattelandsbevolking 5. Hoewel de houding ten opzichte van marskramers in het   
   verleden soms negatief was, met name vanwege vermeende hebzucht, ontwikkelde   
   zich later een    
   positievere associatie met hun vindingrijkheid en het feit dat zij een grote   
   verscheidenheid aan producten aanboden 5. Met de opkomst van modernere vormen   
   van detailhandel verdween het beroep van marskramer in Nederland omstreeks het   
   midden van de vorige    
   eeuw 7.   
      
   De overdrachtelijke betekenis van het gezegde "hij heeft veel in zijn mars" is   
   geëvolueerd vanuit het letterlijke beeld van een marskramer met een   
   goedgevulde mand. Oorspronkelijk betekende de uitdrukking dan ook 'veel   
   voorraad hebben' 2. Het is    
   aannemelijk dat men de rijk gevulde 'mars' van de koopman ging zien als een   
   metafoor voor een overvloed aan mogelijkheden, kennis of talenten die een   
   persoon bezit. In de zeventiende eeuw kreeg de uitdrukking al de figuurlijke   
   betekenissen 'over veel    
   middelen beschikken' en 'veel geld hebben' 2. Tegen de negentiende eeuw had de   
   uitdrukking zich gevestigd als een vaste zegswijze om aan te duiden dat iemand   
   veel weet en veel kan, kortom, tot veel in staat is 2. Deze ontwikkeling laat   
   zien hoe een    
   concrete, alledaagse situatie – een handelaar met een volle mand – kan   
   uitgroeien tot een abstracte uitdrukking van iemands capaciteiten.   
   Vergelijkbare beeldspraak is te vinden in andere talen, zoals het Franse   
   "avoir plus d'un tour dans son sac" (   
   meer dan één truc in zijn zak hebben) en het Engelse "to have something in   
   one's wallet" (iets in zijn portemonnee hebben), die eveneens het idee van   
   verborgen middelen of mogelijkheden overbrengen 6.   
      
   Naast het bekende gezegde "hij heeft veel in zijn mars", komen er in het   
   Nederlands nog andere uitdrukkingen voor waarin het woord 'mars' een rol   
   speelt 8. Zo kent men de kortere variant "in zijn mars hebben", wat eveneens   
   betekent dat iemand talentvol    
   of capabel is 8. De tegenovergestelde betekenis wordt uitgedrukt in "niet veel   
   in zijn mars hebben", wat impliceert dat iemand niet veel weet of weinig   
   talent bezit 8. F.A. Stoett vermeldt tevens de uitdrukking "geen cent in de   
   mars hebben", wat betekent    
   dat iemand geen geld op zak heeft 6. Deze verwante uitdrukkingen versterken   
   het beeld van de 'mars' als een container van persoonlijke middelen, zowel   
   materieel als immaterieel. Daarnaast zijn er regionale varianten bekend, zoals   
   "heel wat in zijn mandje    
   hebben" of "iets onder zijne klip hebben", die een vergelijkbare betekenis   
   overbrengen maar gebruikmaken van andere metaforen voor een gevulde   
   draagplaats 6. Het feit dat verschillende woorden voor draagmiddelen in   
   soortgelijke contexten voorkomen,    
   suggereert een algemeen gangbare associatie tussen het fysiek dragen van   
   goederen en het figuurlijk bezitten van capaciteiten.   
      
   **Tabel 1: Evolutie van de Betekenis van "Veel in zijn mars hebben"**   
      
   | Periode | Letterlijke Betekenis | Figuratieve Betekenis(sen) | Bron(nen) |   
   | :---- | :---- | :---- | :---- |   
   | Pre-17e eeuw | Veel koopwaar in zijn mand hebben | \- | 2 |   
   | 17e eeuw | \- | Over veel middelen beschikken, veel geld hebben | 2 |   
   | 19e eeuw | \- | Veel weten en veel kunnen, tot veel in staat zijn | 2 |   
      
      
   [continued in next message]   
      
   --- SoupGate-DOS v1.05   
    * Origin: you cannot sedate... all the things you hate (1:229/2)