XPost: nl.eeuwig.september, nl.wetenschap, nl.politiek   
   From: kwakende@kulketlekkel.nl   
      
   In article , ongekruisssigde@ongek   
   uisssigde.invalid says...   
   >   
   > On 2025-03-15, Kees van den Doel  wrote:   
   > > In article , reijerse81@newsxs.nl   
   says...   
   > >   
   > >> > De USA overheid begint zenuwachtig te worden over de filmpjes van   
   > >> > Robbert van den Broeke!   
   > >   
   > > Ze willen van Nederland de 52nd state naken.   
   > >   
   > >> 	Deze mensen weten het ook:   
   > >   
   > >> Redacted   
   > >   
   > > Ja, die zijn al wetend.   
   > >   
   > >> (Bij Redacted hebben ze het soms over mij!)   
   > >   
   > >> Douglas Abbott Macgregor (born January 4, 1947) is a retired colonel in   
   > >> the United States Army, former government official, author, consultant,   
   > >> and political commentator.   
   > >   
   > > Ik d8 dat Bert een retired glazenwsser was, maar deze knaap heeft   
   blijkbaar meer in zijn mars.   
   > >   
   > > Waar slaat die "mars" eigenlijk op?   
   >   
   > # **De Betekenis van 'Mars' in het Nederlandse Gezegde "Hij Heeft Veel in   
   Zijn Mars"**   
   >   
   > Het Nederlandse gezegde "hij heeft veel in zijn mars" is een gangbare   
   uitdrukking die aangeeft dat iemand tot veel in staat is, over veel kennis en   
   kunde beschikt, of een groot potentieel heeft 1. Dit rapport beoogt de   
   betekenis en herkomst van het    
   woord 'mars' binnen deze idiomatische context te ontrafelen. De analyse zal   
   aantonen dat de 'mars' in dit gezegde rechtstreeks verwijst naar een specifiek   
   type draagmand dat van oudsher werd gebruikt door een bepaalde   
   beroepsgroep, namelijk de marskramer.   
   >   
   > De term 'mars' in de uitdrukking "hij heeft veel in zijn mars" verwijst naar   
   de mand die traditioneel door een rondreizende koopman, beter bekend als een   
   marskramer, werd gedragen 2. De etymologische oorsprong van dit woord ligt in   
   het    
   Middelnederlandse 'merse', wat 'koopwaar' of 'handelswaar' betekende 2. Het   
   woord 'marskramer' zelf is eveneens afgeleid van het Middelnederlandse 'merse'   
   (koopwaar) en 'kraemer' (koopman) 7. Volgens de lexicograaf F.A. Stoett   
   verstaat   
   men onder een 'mars' in feite een korf waarin een koopman, de marskramer, zijn   
   goederen vervoert 6. Deze 'mars' was doorgaans een rugkorf, een mand die op de   
   rug werd gedragen, waarin de marskramer een divers assortiment aan kleine   
   artikelen meenam 3.   
   >   
   > De marskramer was in de Nederlandse geschiedenis een bekende figuur, met   
   name tussen de zeventiende en negentiende eeuw 5. Deze reizende kooplieden   
   trokken door het land, zowel over het platteland als door steden, om hun waren   
   te verkopen op markten,    
   kermissen en langs de deuren 3. De 'mars' was in feite de mobiele winkel van   
   de marskramer, gevuld met een breed scala aan producten, variërend van kleine   
   huishoudelijke artikelen tot nieuwe snufjes 3. Zij fungeerden als   
   een belangrijke schakel tussen de stedelijke centra, waar zij hun goederen   
   inkochten, en de meer afgelegen plattelandsbevolking 5. Hoewel de houding ten   
   opzichte van marskramers in het verleden soms negatief was, met name vanwege   
   vermeende hebzucht,    
   ontwikkelde zich later een positievere associatie met hun vindingrijkheid en   
   het feit dat zij een grote verscheidenheid aan producten aanboden 5. Met de   
   opkomst van modernere vormen van detailhandel verdween het beroep van   
   marskramer in Nederland omstreeks het midden van de vorige eeuw 7.   
   >   
   > De overdrachtelijke betekenis van het gezegde "hij heeft veel in zijn mars"   
   is geëvolueerd vanuit het letterlijke beeld van een marskramer met een   
   goedgevulde mand. Oorspronkelijk betekende de uitdrukking dan ook 'veel   
   voorraad hebben' 2. Het is    
   aannemelijk dat men de rijk gevulde 'mars' van de koopman ging zien als een   
   metafoor voor een overvloed aan mogelijkheden, kennis of talenten die een   
   persoon bezit. In de zeventiende eeuw kreeg de uitdrukking al de figuurlijke   
   betekenissen 'over veel middelen beschikken' en 'veel geld hebben' 2. Tegen de   
   negentiende eeuw had de uitdrukking zich gevestigd als een vaste zegswijze om   
   aan te duiden dat iemand veel weet en veel kan, kortom, tot veel in staat is   
   2. Deze ontwikkeling    
   laat zien hoe een concrete, alledaagse situatie ? een handelaar met een volle   
   mand ? kan uitgroeien tot een abstracte uitdrukking van iemands capaciteiten.   
   Vergelijkbare beeldspraak is te vinden in andere talen, zoals het   
   Franse "avoir plus d'un tour dans son sac" (meer dan één truc in zijn zak   
   hebben) en het Engelse "to have something in one's wallet" (iets in zijn   
   portemonnee hebben), die eveneens het idee van verborgen middelen of   
   mogelijkheden overbrengen 6.   
   >   
   > Naast het bekende gezegde "hij heeft veel in zijn mars", komen er in het   
   Nederlands nog andere uitdrukkingen voor waarin het woord 'mars' een rol   
   speelt 8. Zo kent men de kortere variant "in zijn mars hebben", wat eveneens   
   betekent dat iemand talentvol    
   of capabel is 8. De tegenovergestelde betekenis wordt uitgedrukt in "niet veel   
   in zijn mars hebben", wat impliceert dat iemand niet veel weet of weinig   
   talent bezit 8. F.A. Stoett vermeldt tevens de uitdrukking "geen cent   
   in de mars hebben", wat betekent dat iemand geen geld op zak heeft 6. Deze   
   verwante uitdrukkingen versterken het beeld van de 'mars' als een container   
   van persoonlijke middelen, zowel materieel als immaterieel. Daarnaast zijn er   
   regionale varianten    
   bekend, zoals "heel wat in zijn mandje hebben" of "iets onder zijne klip   
   hebben", die een vergelijkbare betekenis overbrengen maar gebruikmaken van   
   andere metaforen voor een gevulde draagplaats 6. Het feit dat verschillende   
   woorden voor draagmiddelen in soortgelijke contexten voorkomen, suggereert een   
   algemeen gangbare associatie tussen het fysiek dragen van goederen en het   
   figuurlijk bezitten van capaciteiten.   
   >   
   > **Tabel 1: Evolutie van de Betekenis van "Veel in zijn mars hebben"**   
   >   
   > | Periode | Letterlijke Betekenis | Figuratieve Betekenis(sen) | Bron(nen) |   
   > | :---- | :---- | :---- | :---- |   
   > | Pre-17e eeuw | Veel koopwaar in zijn mand hebben | \- | 2 |   
   > | 17e eeuw | \- | Over veel middelen beschikken, veel geld hebben | 2 |   
   > | 19e eeuw | \- | Veel weten en veel kunnen, tot veel in staat zijn | 2 |   
   >   
   > Concluderend kan gesteld worden dat het woord 'mars' in het Nederlandse   
   gezegde "hij heeft veel in zijn mars" direct verwijst naar de korf of mand die   
   door de historische figuur van de marskramer werd gebruikt om zijn handelswaar   
   te vervoeren. De    
   overvloed aan goederen die deze rondreizende kooplieden met zich meedroegen,   
   heeft geleid tot een metaforische verschuiving in de betekenis van de   
   uitdrukking. Van een letterlijke aanduiding van een grote voorraad is de   
      
   [continued in next message]   
      
   --- SoupGate-DOS v1.05   
    * Origin: you cannot sedate... all the things you hate (1:229/2)